İşyerindeki duygusal iyi oluşun belirleyicileri ve prososyal hizmet davranışı ile işten ayrılma niyeti üzerine etkisi : Banka çalışanları üzerine bir araştırma

Abstract

İki temel amacı olan bu araştırmada ilk olarak bankacılık sektöründe çalışan bireylerin işyerinde duygusal iyi oluşlarını olumlu ve olumsuz etkileyen faktörlerin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Daha sonra banka çalışanlarının işyerinde duygusal iyi oluşu, keşfedilen belirleyici faktörleri ile birlikte prososyal hizmet davranışları ve işten ayrılma niyeti üzerine etkisi bir model çerçevesinde incelenmiştir. Ayrıca katılımcıların işyerinde duygusal iyi oluş düzeyinin yaş, cinsiyet, medeni durum, unvan, hizmet süresi, öğrenim düzeyi, çocuk sayısı ve çalışılan banka türü gibi demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında ilk olarak Burdur il merkezinde görev yapan kamu ve özel sektör banka çalışanlarından 60 kişilik bir örneklem grubu ile nitel araştırma süreci gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre bankacılık sektöründe işyerinde duygusal iyi oluşun temel belirleyicileri; işyeri arkadaşlığı, işin kendisi, yönetici desteği, çalışma koşulları, ödül ve takdir, müşteri ilişkileri, adalet algısı ve hedef algısı şeklinde sekiz faktör olarak belirlenmiştir. Daha sonra Burdur, Isparta ve Antalya (Batı Akdeniz Bölgesi) il merkezlerinde görev yapan kamu ve özel sektör banka çalışanlarından 400 kişilik bir örneklem grubunda anket uygulaması yolu ile nicel araştırma süreci gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS (22.0) ve AMOS (16.0) paket programında analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarında işin kendisi, yönetici desteği ve hedef algısı faktörlerinin işyerinde duygusal iyi oluş üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkilerinin olduğu görülmüştür. Ayrıca işyerinde duygusal iyi oluşun işten ayrılma niyetine negatif yönde, prososyal hizmet davranışına da pozitif yönde anlamlı bir etkisi olduğu bulgulanmıştır. Demografik değişkenlere göre yaş, medeni durum, hizmet süresi ve çalışılan banka türü açısından farklılıkların istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilirken, cinsiyet, öğrenim düzeyi, unvan ve çocuk sayısı açısından banka çalışanlarının işyerinde duygusal iyi oluş düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Çalışmadan v elde edilen bulgular bu alandaki uygulayıcılara, araştırmacılara ve yöneticilere katkı sağlayacak bilgiler sunmaktadır.