Piyasa ekonomisine geçiş süreci ve sonrasında Türkiye-Rusya federasyonu ekonomik ilişkiler

Abstract

Politika yapıcıları tarafından seçilen ekonomi politikası ve bu politikanın sağlıklı işleyişi ülkelerin ekonomik yapısının gelişmişliği üzerinde büyük bir etkiye sahiptir. Bu bağlamda merkezi planlı ekonomi ile yeterli iktisadi büyümeyi sağlayamayan eski sosyalist ülkeler piyasa ekonomisine geçmeyi tercih etmişlerdir. 1990’lı yılların başında Sovyet Birliği’nin dağılması ile önemini kaybeden sosyalist sistemin yerini alan piyasa iktisadi yapısı, bazı ülkelere kısa sürede Avrupa Birliği kapılarını açsa da bazı ülkeleri beklenmedik bir takım şokla karşı karşıya bırakmıştır. Yaşanan şoku atlatma sürecinde olan ülkeler için geçiş ekonomileri terimi ortaya çıkmıştır. Geçiş ekonomileri, merkezi planlı ekonomiyi terk ederek, piyasa ekonomi sistemine geçiş reformlarını gerçekleştirmeye çalışan eski sosyalist ülkeleri ifade etmektedir. Piyasa ekonomisine geçiş sürecinde fiyatların serbest olması beraberinde üretim düşüşlerini getirmiştir. Bu süreçte eski sosyalist ülkelerden biri olan Rusya Federasyonu, ekonomik gücünü kaybetmiş ve iç karışıklıklar ekonomik buhranı ortaya çıkarmıştır. Piyasa ekonomisine geçiş sürecinde ekonomik buhranda olan Rusya Federasyonu, sahip olduğu enerji kaynaklarının ve yabancı sermaye yatırımlarının etkinliği için ekonomik ilişkilerinin Sovyetler Birliği dönemine dayandığı Türkiye ile daha fazla yakınlaşmayı tercih etmiştir. Rusya’nın, Türkiye ile ekonomik bağlarını sıkı tutmak istemesinin nedenlerinden biri coğrafi yakınlık diğeri ise her iki ülke ekonomilerinin birbirini tamamlayıcı nitelikte olmasıdır. Öte yandan, Türkiye Rusya Federasyonu açısından büyük ticari bir pazardır. Bu çalışmada Türkiye - Rusya Federasyonu ekonomik ilişkilerini, dış ticaret, müteahhitlik hizmetleri, enerji kaynakları ve turizm açısından istatistiki veriler kullanılarak nitel araştırma yöntemi ile analiz edilmiş, iki ülke arasında yaşanan siyasi gerginliklerin ekonomik dalgalanmalara neden olduğu, dolayısıyla da her iki ülke ekonomisinin bu durumdan olumsuz yönde etkilendiği sonucuna varılmıştır.