İlköğretim 4. sınıf fen ve teknoloji dersinde proje tabanlı öğrenme yönteminin akademik başarıya, tutuma ve kalıcılığa etkisi

Abstract

Fen ve teknoloji dersindeki kavramların soyut veya karmaşık olması, proje tabanlı öğrenme yöntemi gibi yöntemlerin önemini artırmaktadır. Geleneksel yöntemlerde öğrenciler konuların gerçek hayatla bağlantılarını kurmakta zorlanmakta ve bu nedenle kavram öğreniminde güçlükler yaşamaktadırlar. Disiplinler arası öğretime olanak sağlayan ve öğrencinin deneyim yaşamasına fırsat veren proje tabanlı öğrenme yöntemi, bu yönüyle fen ve teknoloji öğretiminde kullanılan etkin yöntemlerden biridir. Bu çalışmanın amacı, ilköğretim 4. sınıf fen ve teknoloji dersi „Yaşamımızdaki Elektrik‟ ünitesi öğretiminde proje tabanlı öğrenme yönteminin akademik başarıya, tutuma ve kalıcılığa etkisini ortaya koymaktır. Araştırmanın çalışma grubunu, Antalya ili, Konyaaltı merkez ilçesi, Konyaaltı İlköğretim ve Leyla Kahraman Sevim Ertenü İlköğretim Okullarındaki 4.sınıfta öğrenim gören 143 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmanın deseninin yarı deneysel olması sebebiyle kontrol ve deney grupları oluşturulmuştur. “Yaşamımızdaki Elektrik” ünitesi, deney grubunda (73 öğrenci) proje tabanlı öğrenme yöntemi, kontrol grubunda (70 öğrenci) ise geleneksel öğrenme yöntemine göre işlenmiştir. Deney grubunda öğrencilerin, süreç içinde aktif olmaları için üniteye dair deneylere ve proje çalışmalarına yer verilmiştir. Proje sürecinde öğrenciler, alan yazından alınan „Proje Açıklama‟, „Proje Ekibi ve İş Bölümü‟, „Haftalık Proje İlerleme‟, „Öz Değerlendirme‟, „Akran Değerlendirme‟ ve „Proje Değerlendirme‟ formlarını doldurarak araştırmaya, gözlem yapmaya, iş birliğine yönlendirilmiştir. Deneysel grupta, öğrencilerin üniteye ait bilgiyi kendilerinin edinmesi ve bilgilerinin kalıcı olması sağlanmaya çalışılmıştır. Kontrol grubunda ise büyük oranda anlatım ve soru-cevap teknikleri kullanılmıştır. Dersler, ev ödevleri ve çalışma kitabındaki etkinliklerle desteklenerek ilköğretim 4.sınıf Fen ve Teknoloji öğretmen kılavuz kitabına göre konular işlenmiştir. Çalışmanın problemlerini ölçmek için başarı testi ve fen ve teknoloji dersi tutum ölçeği olmak üzere iki farklı ölçme aracı kullanılmıştır. Ölçme araçları uygulama başlamadan önce ve uygulama bittikten hemen sonra her iki gruba da uygulanmıştır. Ayrıca fen ve teknoloji dersi akademik başarı testi, kalıcılık testi olarak uygulamanın bitiminden bir ay sonra tekrar uygulanmıştır. Araştırmanın probleminde belirtilen iki yöntemin öğrencilerin başarı ve tutumlarına etkisini ortaya koymak ve bağımsız değişkenlerin yönteme olan etkilerini eşitlemek için MANCOVA analizi yapılmıştır. MANCOVA analizi için gerekli olan sayıltılar sağlanmıştır. Analiz sonucuna göre öğrencilerin deney ve kontrol grubunda olma durumuna göre farklılığın anlamlı olduğu bulunmuştur. Bu bağımlı değişkenlerden (öğrencilerin başarısı veya fen ve teknoloji dersine yönelik tutumu) hangisinin anlamlı farklılığı sağladığını, „deney ve kontrol grubunda olma, cinsiyet, yaş, karne notu, ön-başarı testi ve ön-tutum testi notları‟ değişkenlerinin ortak etkisine göre incelemek için ANCOVA kullanılmıştır. Her iki grubun test sonuçları karşılaştırılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, deney grubunda bulunan öğrencilerin, fen ve teknoloji dersi başarı ve kalıcılık düzeylerinde kontrol grubunda bulunan öğrencilere göre anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir.