Güçlü ekonomiye geçiş programının Türkiye ekonomisine reel etkileri

Abstract

Türkiye ekonomisi finansal serbestleşme politikalarını uygulamaya koyduğu 1980 yılından itibaren belirli dönemde finansal krizlerle sarsılmıştır. Bu krizler finansal sektör, reel kesim ve kamu tarafından kaynaklanmıştır. 2001 yılında yaşanan bankacılık krizi sonrasında IMF ile yapılan anlaşma sonrası Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı adı altında bir dizi yapısal reform gerçekleşmiştir. Bu çalışmada Güçlü Ekonomi Geçiş Programı öncesinde ve sonrasında Türkiye ekonomisinde oluşan gerçekleşmeler ele alınmıştır. Ayrıca program kapsamında çıkartılan stratejik yasaların uzun vadede yansıması değerlendirilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda Ülke ekonomisi program sonrasında kamu maliyesi alanında bir disiplin sağlamış olsa da son dönemde Hazinenin kefil olduğu yada garanti verdiği projeler uzun vadede bütçe üzerinde yük oluşturmaktadır. Program öncesinde dış borcun üstlenicisi kamu sektörü iken program sonrasında ve devamında özel sektör ciddi döviz borcu içine girmiştir. 2018 yılı sonunda GSYH’nın yaklaşık yarısı kadar dış borç yükümlülüğü bulunmaktadır. IMF tarafından çıkarılması istenen şeker ve tütün kanunun uzun vadede tarım sektöründe verim ve istihdam kaybına neden olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmada Türkiye ekonomisinin büyüme, enflasyon, işsizlik verileri yorumlandığında program sonrasında bir miktar iyileşme gözükse de son dönemde yüksek enflasyon, çift haneli işsizlik ve düşük büyüme sorunlarıyla karşı karşıya kalmıştır.