Dış Girdi Bağımlılığının Türk Dış Ticareti Üzerindeki Etkileri: İmalat Sanayi

Abstract

Ülkeler arasındaki ticari ilişkilerin yeni bir boyut kazandığı ve giderek geliştiği günümüz dünyasında gelir dağılımın bozulması ve ülkelerin dışa bağımlı hale gelmeleri özellikle gelişmekte olan ekonomiler açısından büyük bir sorun teşkil etmektedir. Dış girdi bağımlısı ülkeler büyüme ve kalkınmalarını gerçekleştirirken dışarıya kaynak aktarmakta ve bu nedenle de ülke fertlerinin hayat standartlarında bir kötüye gidiş gözlenmektedir. Ayrıca dış girdi bağımlılığı dolayısıyla ülkelerin başta büyüme olmak üzere enflasyon, işsizlik ve faiz oranları gibi iç makroekonomik göstergelerinde istikrarsızlıklar da meydana gelmektedir. Bu bağlamda bu çalışmada Türkiye ekonomisinin uluslararası rekabette önemli bir yer edinebilme ile sürdürülebilir ihracat artışları hedefleri doğrultusunda dış girdi bağımlılığı analiz edilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde dış ticarete ilişkin kuramsal ve teorik çerçeveye yer verilmiş olup dış girdi bağımlılığının tanımı ve bağımlılık teorileri incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, Türkiye ekonomisinin dış ticaret yapısının tarihsel seyrine değinilip ithalatın mal gruplarına ve ihracatın temel sektörlere göre dağılımı araştırılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise üretimin ve ihracatın kilit sektörü olan imalat sanayi sektörünün dış girdi bağımlılığı analiz edilmiştir. Öte yandan döviz kurlarında meydana gelen değişmelerin imalat sanayi sektörü üzerine etkileri ve Türkiye ekonomisinde dış girdi bağımlılığının sürdürülebilirliği ortaya koyulmuştur. Çalışmanın sonucu olarak, Türkiye ekonomisinde döviz kurları ile imalat sanayi girdi fiyatları-maliyetleri arasında kuvvetli bir ilişkinin var olduğu ve Türkiye ekonomisinin mevcut döviz yükümlülüğü dolayısıyla ithal girdi bağımlılığının sürdürülebilirliğinin gittikçe zorlaşmaya başladığı gözlenmiştir.